Vroeger dacht je misschien dat een bericht vol fouten de beste manier was om online fraude te herkennen. Vandaag is dat niet meer het geval. Dankzij artificiële intelligentie (AI) kunnen teksten, beelden, stemmen en zelfs video's in een mum van tijd bijzonder realistisch worden gemaakt. Fraudeurs gebruiken deze technologie om hun oplichting geloofwaardiger te maken.AI heeft niet noodzakelijk nieuwe vormen van fraude gecreëerd. Ze maakt bestaande fraudevormen vooral overtuigender, persoonlijker en gemakkelijker op grote schaal inzetbaar.

(Bijna) foutloze phishing? Dat kan

“Beste klant, uw rekening wordt geblokkeerd...” gevolgd door opvallende taalfouten en vreemde formuleringen: vroeger konden zulke details alarmbellen doen afgaan.

Met AI kan een fraudeur heel eenvoudig een foutloos bericht opstellen, aanpassen aan de taal van zijn doelwit of zelfs personaliseren. Een goed geschreven bericht is dus niet automatisch een betrouwbaar bericht.

Het principe van phishing verandert echter niet: je ertoe aanzetten om op een link te klikken, persoonlijke of bankgegevens door te geven of iets te doen wat je normaal niet zou doen.

En wat als je zijn stem of gezicht herkent?

Hier wordt het nog indrukwekkender. AI kan ook worden gebruikt om een stem, afbeelding of video na te bootsen of te manipuleren.

Stel je voor: je krijgt een telefoontje van je broer of moeder die dringend geld nodig heeft. Je herkent de stem. Alleen... misschien is het die persoon helemaal niet.

AI kan verschillende vormen van oplichting versterken: een zogenaamde geliefde die je online ontmoet hebt kan geloofwaardiger overkomen, of een fraudeur kan zich voordoen als een familielid of kennis die hulp nodig heeft.

Vals artikel, echte oplichting

Je ziet op sociale media een video of artikel waarin een journalist of bekende persoon een fantastische investering aanprijst. Het mediakanaal lijkt betrouwbaar, de beelden zijn overtuigend en alles oogt professioneel.

Een mooi ontworpen bericht of website betekent niet automatisch dat het betrouwbaar is.

Bij beleggingsfraude kunnen oplichters AI gebruiken om artikelen, advertenties, interviews, afbeeldingen of video's te creëren of te manipuleren. Zo geven ze geloofwaardigheid aan valse investeringskansen. En wanneer je wordt beloofd dat je snel veel geld kunt verdienen, blijft voorzichtigheid de beste raadgever.

AI evolueert, manipulatie blijft dezelfde

Urgentie, vertrouwen, emotie, de belofte van snel winst maken... De tools van fraudeurs veranderen, maar hun doel blijft hetzelfde: je ertoe brengen te handelen voordat je de tijd neemt om na te denken en te controleren.

Onthoud daarom deze drie reflexen:

• Laat je niet onder druk zetten. Neem enkele minuten de tijd voordat je klikt, betaalt of informatie deelt.
• Controleer via een ander kanaal. Vraagt een vriend om geld? Bel hem dan zelf op zijn vertrouwde nummer. Zie je een opvallend artikel? Zoek het rechtstreeks op via de officiële website van het medium.
• Vertrouw niet uitsluitend op wat je ziet of hoort. Een foutloze tekst, een vertrouwde stem of een realistische video kunnen gemanipuleerd zijn.

Twijfel je? Stop, controleer en handel pas daarna. Bij AI-gestuurde oplichting kan die eenvoudige reflex een wereld van verschil maken!

Zin om je kennis te testen?

Denk je dat je de valkuilen van artificiële intelligentie kunt herkennen? Test je kennis met de DigiHandig-modules over AI en ontdek of jij de juiste reflexen hebt bij inhoud die soms levensecht lijkt.