Wat verandert er in 2016 op financieel gebied?

17 december 2015

Binnen enkele weken wordt het nieuwe jaar ingezet. Traditiegetrouw gaat dit gepaard met een aantal wijzigingen in verschillende domeinen van het dagdagelijkse leven. Ook op financieel en economisch vlak is dit het geval. Febelfin zet alvast de belangrijkste financiële wijzigingen in 2016 voor u op een rijtje:

  1. de banktarieven worden transparanter en de bankoverstapdienst wordt uitgebreid
  2. het standaardtarief van de roerende voorheffing wordt verhoogd van 25 naar 27%
  3. de internationale fiscale transparantie wordt gegeneraliseerd (FATCA en Common Reporting Standard)
  4. er wordt een speculatietaks geïntroduceerd
  5. banken dienen bij te dragen aan het Eengemaakt Resolutiefonds
  6. er worden extra kapitaalbuffers voor binnenlandse systeemrelevante instellingen ingevoerd
  7. de woonbonus wordt aangepast in Wallonië 
  8. in tegenstelling tot vroeger worden bepaalde fiscale bedragen niet langer geïndexeerd

Transparantie van de tarieven en uitbreiding van de bankoverstapdienst

Eind 2016 zal de Richtlijn 2014/92/EU (daterend van 23 juli 2014) in wetgeving worden omgezet. Deze richtlijn heeft betrekking op de vergelijkbaarheid van kosten bij betaalrekeningen, het overstappen naar een andere rekening en de toegang tot een betaalrekening.

Door de omzetting van de richtlijn:

  • zal er meer transparantie en standaardisatie komen voor de tarieven op Europees niveau:
    • de huidige tarievenlijst krijgt een geuniformiseerd formaat, een gemeenschappelijke titel en een gemeenschappelijk symbool
    • een verklarende woordenlijst van een aantal gestandaardiseerde termen wordt beschikbaar gesteld
  • zal de huidige bankoverstapdienst uitbreiden:
    • de nieuwe bank zal de recurrente betalers (werkgever, uitkeringsinstellingen …) en schuldeisers verwittigen bij een wijziging van het rekeningnummer van de consument. Dit dient de klant dus niet meer zélf te doen.

Aan de huidige basisbankdienst zal echter weinig veranderen.

Verhoging van de roerende voorheffing

In het kader van de tax shift heeft de federale overheid beslist om vanaf 1 januari 2016 het standaardtarief van de roerende voorheffing te verhogen van 25 naar 27%.

Ook de roerende voorheffing op de thematische volksleningen wordt opgetrokken naar 27%. Dit betekent concreet dat spaarders die op een volkslening intekenden voortaan 27% i.p.v. 15% roerende voorheffing dienen te betalen op hun ontvangen interesten.

Internationale fiscale transparantie

Vanaf 1 januari 2016 zijn banken verplicht om financiële informatie over klanten die fiscale inwoners zijn in het buitenland door te geven aan fiscale overheden. Voor personen die hun fiscale verplichtingen correct vervullen in hun staat van herkomst, zal deze evolutie normaliter geen gevolgen hebben.

De verplichting is een concrete vertaling van het Gemeenschappelijk Model van Gegevensuitwisseling (Common Reporting Standard - CRS) en de Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) voor klanten van Amerikaanse herkomst. 

De “ Europese Spaarrichtlijn” die sinds 1 juli 2005 van kracht is, zal vanaf 1 januari 2016 vervangen worden door het nieuwe model van gegevensuitwisseling.

Introductie van een speculatietaks

Er wordt verwacht dat een nieuwe speculatietaks zal worden ingevoerd vanaf 1 januari 2016. Het wetsvoorstel werd half december 2015 ingediend bij het Parlement.

Febelfin pleit voor duidelijke en werkbare teksten en een redelijke termijn om deze speculatietaks in te voeren.

Bijdrage aan het Eengemaakt Resolutiefonds

Vanaf 2016 dienen alle banken in de bankenunie bij te dragen aan het Eengemaakt Resolutiefonds (ERF) op Europees niveau. Dit gebeurt in het kader van het Gemeenschappelijk Toezichtsmechanisme (GTM).

Indien een bank die onder dit mechanisme valt in ernstige moeilijkheden terechtkomt, dient het GTM ervoor te zorgen dat deze bank efficiënt kan worden afgewikkeld. De kosten voor de belastingbetaler en de reële economie blijven hierbij tot een minimum beperkt.

De doelstelling is om het Eengemaakt Resolutiefonds over een periode van 8 jaar tijd te spijzen met 1% (ongeveer 55 miljard EUR) van de gedekte deposito’s van alle banken in de bankenunie.

De bijdragen aan het ERF moeten de bijdragen van de banken aan de Nationale Resolutiefondsen vervangen. In België blijven de twee contributies (nationaal en Europees) echter voorlopig beiden van kracht, wat de totale bijdragen van de Belgische banken verder doet oplopen.

Extra kapitaalbuffers voor binnenlandse systeemrelevante instellingen

De macroprudentiële autoriteit - zoals gevestigd binnen de Nationale Bank van België (NBB) – heeft vanaf 2016 nieuwe, hogere kapitaalsvereisten voor bepaalde banken bepaald. Ze worden gefaseerd ingevoerd over een periode van drie jaar.

Deze bijkomende kapitaalsvereisten worden verplicht voor de nieuw geïdentificeerde zogenaamde “binnenlandse systeemrelevante banken”. Volgens deze definitie betreft het BNP Paribas Fortis, KBC, Belfius, ING België, Euroclear, Axa Bank Europe, Bank of New York Mellon en Argenta.

Aanpassing van de woonbonus in Wallonië

De Waalse regering besliste eind oktober 2015 om de woonbonus af te schaffen voor kredieten die worden gesloten vanaf 2016. De woonbonus wordt vanaf 1 januari 2016 vervangen door een wooncheque.

  • De wooncheque heeft betrekking op het verwerven van een onroerend goed (woning) in Wallonië middels een hypothecair krediet en geldt enkel voor de enige en eigen woning.
  • Het hypothecair krediet voor de financiering van de woning moet een minimale looptijd van 10 jaar hebben.
  • De wooncheque wordt toegekend per belastingplichtige en niet per gezin.
  • De wooncheque is afhankelijk van het netto belastbaar inkomen. Zo zullen personen met een laag inkomen recht hebben op een hogere wooncheque.
  • De belastingplichtige zal tijdens zijn leven maximaal 20 jaar van de wooncheque kunnen genieten. In de eerste periode van 10 jaar wordt het volledige bedrag van de wooncheque uitbetaald. In de tweede periode van 10 jaar wordt het bedrag van de wooncheque gehalveerd.

Niet-indexatie van bepaalde fiscale bedragen

Sinds 2015 worden bepaalde fiscale bedragen niet langer geïndexeerd. Dit betekent dat deze bedragen, in tegenstelling tot de voorgaande jaren, niet worden aangepast aan de toekomstige evolutie van prijzen. Hierdoor zal het niet-belastbare bedrag van de rente op spaarrekeningen een vast bedrag blijven, namelijk 1880 EUR.

Meer over: