Meer bescherming voor de consument in de banksector

13 juli 2012

Vandaag hebben Johan Vande Lanotte, vice-eerste minister en minister van Economie, Consumenten en Noordzee, en Steven Vanackere, vice-eerste minister en minister van Financiën samen met Febelfin en de financieeltoezichthouder FSMA een principeakkoord bereikt dat de consument in de banksector beter zal beschermen. Dit neemt echter niet weg dat de spaar -en netwerkbanken de inperking van bepaalde conditionele aanbiedingen ten zeerste betreuren. De gehele financiële sector wijst erop dat de implementatie zware ICT-investeringen zal vergen.

 

1. De spaarrekeningen

Een eerste groot luik van het akkoord gaat over de spaarrekeningen. Het spaarboekje blijft tot op vandaag het belangrijkste spaarproduct. De meeste Belgen hebben minstens één spaarboekje, waar in totaal meer dan 200 miljard euro op staat. Dit gereglementeerd spaarproduct geeft iedereen  de mogelijkheid om zijn of haar geld op een veilige manier te beleggen. Maar het kan allemaal nog een stuk transparanter, nog een stuk klantvriendelijker. Het is immers niet altijd voor iedereen duidelijk welke spaarformule het best bij hem past, hoeveel zijn of haar spaarboekje nu effectief opbrengt of wanneer de rentes effectief worden uitbetaald.

Er zijn vandaag maatregelen afgesproken die de positie van de spaarder nog versterken en de stabiliteit van de financiering van de banken garandeert. Deze maatregelen gaan over de informatieverstrekking en reclame voor spaarboekjes, de conditionele aanbiedingen, de berekeningswijze en de uitbetalingsmodaliteiten van dit spaarproduct.

 

1.1. Informatieverstrekking/reclame

a) B-test: Welke bank biedt welke rente aan, en welke rekening past het best bij mijn profiel? Het is niet altijd gemakkelijk te achterhalen. Daarom zal een simulator worden ontwikkeld waarbij de spaarder, na het invoeren van enkele gegevens zoals het te sparen bedrag en de looptijd, een overzicht krijgt van de aangeboden rente per spaarrekening en per instelling. Er zal hierbij een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen spaarrekeningen waarvoor klanten terecht kunnen in het een uitgebreid kantorennetwerk van een bank en spaarrekeningen waarvoor klanten hun verrichtingen via het internet moeten doen.  Op die manier kan de klant een geïnformeerde keuze maken. Deze B-test zal te raadplegen zijn op een website beheerd door de FSMA (de Autoriteit voor Financiële Markten en Diensten).

b) Elke reclame moet in eenvoudige en duidelijke bewoordingen worden geformuleerd waarbij alle essentiële informatie adequaat wordt weergegeven. Er worden ook regels uitgewerkt die de minimale mee te geven informatie vastleggen en de transparantie en de vergelijkbaarheid moeten garanderen. De FSMA voert een a priori controle uit op de wervende reclame, dit is reclame die er op gericht is nieuwe klanten aan te trekken.

c) Voor elke gereglementeerde spaarrekening komt er een gestandaardiseerde informatiefiche met alle essentiële informatie. Op die manier krijgt de consument een duidelijk beeld van het financieel product en wordt het gemakkelijker om producten en financiële instellingen met elkaar te vergelijken. Deze fiche moet op elk ogenblik beschikbaar zijn. Vóór het afsluiten van het contract moet ze ook worden voorgelegd aan de betrokken consument. De FSMA zal de informatiefiches a priori goedkeuren.

d) Aan de hand van een calculator bij zijn bank zal de spaarder gemakkelijk kunnen nagaan wat de stand van zaken is van de verworven en nog te verwerven intrest op zijn spaarrekening. Dit moet duidelijk maken op welk tijdstip hij geld kan afhalen van zijn spaarrekening zonder getrouwheidspremie te verliezen. Deze calculator zal aangeven wat de geldende basisrente en getrouwheidspremie op dat moment is, hoeveel basisrente al werd verdiend, en hoeveel getrouwheidspremie er op welke vervaldagen nog kan bijkomen.

 

1.2. Verbod op conditionele aanbiedingen

Conditionele aanbiedingen zijn aanbiedingen die slechts gelden als voldaan is aan een aantal voorwaarden. Dit zorgt er niet alleen voor dat het een pak moeilijker wordt om verschillende spaarrekeningen met elkaar te vergelijken, maar ook dat bestaande klanten voor eenzelfde spaarrekening vaak minder gunstige voorwaarden krijgen. Om dat tegen te gaan zal het niet meer mogelijk zijn om aanbiedingen te verlenen die enkel gelden voor nieuwe klanten of voor ‘vers’ kapitaal. Enkel de voorwaarde van een minimumstorting is nog toegestaan.

 

1.3. Uniforme berekeningswijze

Niet iedereen weet op hoeveel rente ze daadwerkelijk recht hebben of waarom ze die mislopen. Vandaag zit er zoveel verschil op de berekeningswijze van de rente van de verschillende spaarrekeningen dat vergelijken tussen verschillende rekeningen moeilijk is. Volgende maatregelen moeten zorgen voor meer duidelijkheid:

- Men zal nu tot 3 maal per jaar geld kunnen overschrijven naar een andere spaarrekening bij dezelfde bank met behoud van de verwervingsperiode van de getrouwheidspremie.

- Een verhoging van de basisrente moet minstens voor drie maanden gelden( tenzij de rente van de Europese Centrale Bank die geldt als referentierentevoet voor de basisrente van de spaarrekening tijdens die 3 maanden substantieel zou wijzigen), en dit om tijdelijke teasers te vermijden.

- Het aantal spaarformules (combinaties basisrente-getrouwheidspremie) die een bank/merk van bankinstelling kan aanbieden wordt beperkt tot 6 per bank. Op die manier krijgt de consument een overzichtelijk beeld van de mogelijke spaarformules en kan hij voor de gekozen spaarformule de aangeboden tarieven van banken eenvoudig vergelijken.

 

1.4. Uitbetalingsmodaliteiten

Vandaag wordt de getrouwheidspremie slechts éénmaal per jaar uitbetaald. Dat betekent dat als er een storting gebeurt op 1/03/2012, de getrouwheidspremie pas in december 2013 zal worden uitbetaald. Nochtans is de premie al na 12 maanden verworven. In de toekomst zal de getrouwheidspremie – die steeds na 12 maanden is verworven - bij het begin van elk kalenderkwartaal worden uitbetaald. Dus op 1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober.

Voorbeeld:

- Storting op 1/03/2012.

- Getrouwheidspremie is verworven op 1/03/2013

- Uitbetaling van de getrouwheidspremie gebeurt op 1/04/2013.

 

1.5. Inwerkingtreding

Er zal een geleidelijke inwerkingtreding zijn vanaf 1 januari 2013. De FSMA stelt tegen eind september 2012 samen met Febelfin de concrete implementatiedata op voor de afzonderlijke maatregelen.

 

2. Ombudsdienst

Het is de bedoeling de bestaande federale ombudsdiensten te bundelen in één grote federale ombudsdienst voor de consument. Dit creëert een belangrijk schaalvoordeel en bevordert de toegankelijkheid voor de consument. Er bestaat een princiepsakkoord om ook de Bemiddelingsdienst Banken-Krediet-Beleggingen onder te brengen binnen deze federale ombudsdienst.

 

3. Afhaling geldautomaten

Het bestaande Gentlemen’s Agreement (1) wordt bevestigd. Daarnaast zal er een campagne worden opgestart die mensen er op moet wijzen wat de vuistregels zijn om in alle veiligheid geld af te halen.

 

4. Internetbankieren en elektronisch betaalverkeer

De overheid is bereid om inspanningen van de sector om het internetbankieren en het elektronisch betaalverkeer te stimuleren, mee te ondersteunen. Er komt een observatorium waarbij zowel de prijsevolutie als de investeringen in veiligheid worden gemonitord. Op die manier wordt zowel de financiële toegankelijkheid van internetbankieren als de innovatieve ontwikkelingen gegarandeerd.

 

5. Deblokkering debetkaart buiten Europa

Sinds 17 januari 2011 zijn debetkaarten uitgegeven door de meeste in België gevestigde banken standaard enkel nog binnen Europa bruikbaar. Deze maatregel is er gekomen om skimming tegen te gaan (2). De debetkaarthouders die een verblijf of een reis buiten Europa plannen en hun kaart ook daar willen gebruiken, moeten hiervoor contact opnemen met hun bank.

Men kan de kaart laten deblokkeren. De procedure die hierbij moet worden gevolgd, zou niet altijd duidelijk weergegeven zijn. Febelfin en de ministers zijn van mening dat een duidelijke en gebruiksvriendelijke procedure voor het deblokkeren van de debetkaart aangewezen is en dat hierover transparant moet worden gecommuniceerd.

 

(1) Bevestiging van het Gentlemen’s Agreement afgesproken op 9 februari 2004. Dit houdt in dat klanten van banken de mogelijkheid hebben om een redelijk aantal keer gratis geld af te halen van hun bankrekening als deel van het algemeen beheer van de rekening.

(2) Skimming betekent dat aan een geldautomaat de gegevens op de magneetstrip van een betaalkaart worden gekopieerd en tegelijkertijd naar de geheime code wordt gekeken. Met deze gegevens kan de fraudeur een valse kaart aanmaken. 

 

Meer over: